Anılar

Eğer, yeniden başlayabilseydim yaşamaya,
İkincisinde, daha çok hata yapardım.
Kusursuz olmaya çalışmaz, sırtüstü yatardım.
Neşeli olurdum, ilkinde olmadığım kadar,
Çok az şeyi
Ciddiyetle yapardım.
Temizlik sorun bile olmazdı asla.
Daha çok riske girerdim.
Seyahat ederdim daha fazla.
Daha çok güneş doğuşu izler,
Daha çok dağa tırmanır, daha çok nehirde yüzerdim.
Görmediğim bir çok yere giderdim.
Dondurma yerdim doyasıya ve daha az bezelye.
Gerçek sorunlarım olurdu hayali olanların yerine.
Yaşamın her anını gerçek ve verimli kılan insanlardandım ben.
Yeniden başlayabilseydim eğer, yalnız mutlu anlarım olurdu.
Farkında mısınız bilmem. Yaşam budur zaten.
Anlar, sadece anlar. Siz de anı yaşayın.
Hiçbir yere yanında termometre, su, şemsiye ve paraşüt almadan,
Gitmeyen insanlardandım ben.
Yeniden başlayabilseydim eğer, hiçbir şey taşımazdım.
Eğer yeniden başlayabilseydim,
İlkbaharda pabuçlarımı fırlatır atardım.
Ve sonbahar bitene kadar yürürdüm çıplak ayaklarla.
Bilinmeyen yollar keşfeder, güneşin tadına varır,
Çocuklarla oynardım, bir şansım olsaydı eğer.
Ama işte 85'indeyim ve biliyorum...
ÖLÜYORUM...

Jorge Luis BORGES


P.S: Dünden bugüne olduğu gibi bugünden yarına bir iz daha kalsın istedim. Dün, bugün ve yarın için... 

Acı çekmek özgürlükse...

Bir kitap okudum. Hayatım değişmedi gerçi. Ben ki en çok Facebook'tan, hadi bilemedin WhatsApp profil fotoğraflarından imalı laf yemiş bir insanım. Hayatımızdaki sayısız "kahraman"ın (ben dahil, o dahil, kendimiz dahil) bizim ya da başkalarının hayatlarına nasıl dokunabildi-ğini(-mizi), nasıl alt üst edebildi-klerini (-ğimizi) ya da nasıl el üstünde tutabildi-klerini (-ğimizi) öğrendim çarpıcı bir şekilde. Tokat gibi geldi. Çok hazırlıksız yakalandım.

Burada yazar ne demek istedi diye düşünmek zorunda kalmadım ilk defa. Çok tanıdıktı herkes, her şey. Herkes esas kahramandı. Ben de ordaydım. Hani hep olur ya? Roman kahramanları ile özdeşleştiririz kendimizi. Hani herkesin kendine ait bir dünyası olur? Kendilerine ait pencereleri... Elli yıl sonra aynı pencereden bakıldığında nasıl görünecek diye düşündüm çokça. Yazar burada ne demek istemiş? Neden yeşil peki? Teşbih, Mecaz-ı Mürsel ya da İstiare gibi söz sanatlarına mı başvurmuş?

İmla hatalarına, yazım yanlışlarına da kızdım yer yer. Lisan ile uğraşanların malumudur. İmla hatalarına, anlatım bozukluklarına falan takıktırlar haklı olarak. Editöre kızdım, geçti. Beğendim yine de. Duyguların ifade edilişi yaşanmışlığın, kurgudaki detaylar -yer yer rahatsız edici de olsa amaç rahatsızlık vermek aslında- ise bir araştırmanın ürünü olduğunu anlatıyordu yeterince. Kendimi karakterlerden birinin yerine koymadan okusaydım nasıl hissederdim bilmiyorum gerçi.

"Çok güzel bir kadına aşık olmak, erkeğin ömründe yaşayacağı en büyük travmalardan biridir. Bu çaresiz ve bitkin aşık, ruhunuzda o kadar büyük sarsıntı yaratır ki edebiyata biraz kabiliyetiniz varsa çektiğiniz acılardan sebep yazar ya da şair olursunuz..." diyor Onur Gökşen OT dergisinin Haziran 2017 sayısında. Kalemi zaten güçlü olan biriyseniz de yaşadıklarınızdan hareketle kurgu ustasına dönüşebiliyormuşsunuz demek ki.

Buraya kadar olan kısım edebi bir eser üzerine naçizane yorumlarımdı. Sanırım bundan sonrakiler bağlantılı itiraflar tadında ilerleyecek.

Telefon değişikliklerinde kıymet verdiğim insanlardan gelen ve çok sevdiğim mesajları not defterlerimde kayıt altına alırdım ben eskiden -kısa mesaj kutusunun belli sayıda mesajdan fazlasını kaydedemediği dönemlerde! Şimdiyse mesajları, sohbetleri, sohbetlerin parçası olan şiirleri, ses kayıtlarını, fotoğrafları silmem kolay kolay. Dönüp baktığımda kızdırsa da, üzse de... Benim arşivim, benim tarihim hepsi. Onlara da edebi eser gözüyle bakıyorum artık. Bu sebeple yazılanların çöpün derinliklerine ulaşmadığını görmek inanılmaz mutlu etti beni.

Başkalarının acılarına, anılarına ortak olduğumuz yazıları, şiirleri, eserleri okurken "Ne güzel söylemiş!" diye düşünüp onların acısına ortak olmakta bu derece hevesliyken kendi tarihimizin artık "esere" dönüşmüş anılarını, acılarını çöpe atmak... İster istemez geçmişe bu derece bağlı yaşamak da hastalık, evet, biliyorum.  Demem o ki, şiir severim ben. Şiirleri de yazıları da katletmem asla. Onlar bir defa yazıldığında ya da paylaşıldığında sadece kaleminden çıktıkları kişiye ait olmuyorlar çünkü. Kaleme alan kişi de katledememeli bence sırf bu sebepten. Acı çekilecekse de çekilmeli özgürleşmek için.

Neden acı? Kafka'nın "Yazmadığınıza bakılırsa iyi olmalısınız. Bizler çoğunlukla iyi olduğumuz zaman susarız." sözü ve düşüncesinden mütevellit... Bizler ise susmanın bile şekil değiştirdiği zamanlardayız halbuki. Söylemek bir anlam ifade etmediği için de susabiliyoruz, muhatap bulamadığımız için de... İşte tam da bu sırada:

"Bir erkek, 'Izdırap çekiyorum, sen de beni seviyor musun?' diye ağlıyor, bir kadın da buna 'Sus, sus, ben de ızdırap çekiyorum' diye cevap veriyordu." (Hüseyin Nihal Atsız - Ruh Adam)

P.S: 10 inçlik "dandik" netbook'um bozulalı yıllar oldu ve ben sonrasında hiç dizüstü bilgisayar kullanmadım. Yokluğunu çokça hissettim ama. Bu yazı taslağı da yazmaya kıyamadığım süslü defterlerimden birini mükemmel (!) el yazım ile şereflendirdi ilk kez.


Ve bir defa daha... Acı çekilecekse de çekilmeli özgürleşmek için...

Hâl-i pürmelâl (?)

Bu defa farklı olacak diye başladı... İyi gidiyordu, öyle de devam etmeliydi.

Gerektiği kadar değer verecekti her şeye, herkese. Olması gerektiği kadar.

Sorgulayacaktı yine. Fazla değil, olması gerektiği kadar. Zihnini bulandırmayacak, bir kısırdöngüye girmeyecek kadar yanıt alsa sorularına kafi. Her şeyi bilmek zorunda değildi hem.

Devam edecekti. Kendini parçalayana kadar değil ama. Kararında, kararlılıkla. Oldurabildikleriyle geldi bu zamana kadar. Olduramayacaklarıyla da yaşamayı öğrendi neticede.

Boşverecekti. Her zaman değil. Gerektiğinde. Her daim boşverilecek zamanlara ramak kalmıştı belki.

Unutacaktı. Hayatını idame ettirmek için hatırlaması gerekenler dışındakileri... Hiçbir şey olmamış gibi.

Vazgeçecekti. Olduğu kadar, olmadığı kader anlayışıyla... Gizlinin aşikar edildiği o anda gözlerindeki yaşlar nasıl vazgeçtiyse güvenli yuvalarından, öyle vazgeçecekti.

Duracaktı. Bu defa akışına bırakabilmeyi umuyordu. Usulca gardını düşürdü...

Acı çekerek öğrenmek

"Hayat boyu öğrenme"nin mottom olduğunu bilen bilir ama "acı çekerek öğrenme" diye bir şeyin bu mottonun bu denli parçası olabileceğini ben bilmiyordum mesela. Öğrenmenin her türlüsü mübah diyerek aldık, kabul ettik neticede. Kabul etmekten başka çare varmış gibi sanki... Yine yılın "bu" zamanlarındayken tarihe not düşürelim madem.

Sığınılan limanlar öne çıkıyor bazı vakitler. "Keşke"lerden "iyi ki"lere dönüş kolay olmuyor her zaman. Bizim "keşke"lerimiz bir başkasının "iyi ki"si olabiliyor. Ötesini bilmiyoruz. Kimse bilmiyor. Ötesini bilmiyorum. Ama şükür ki her şeyi bilene inanıyorum. 

Gizliyi aşikar etmemek gerekse de benim limanım "oku"yan herkesin malumu. İlaç niyetine:

"...Olabilir ki siz, bir şeyden hoşlanmazsınız; oysa ki o sizin için bir hayırdır. Yine olabilir ki, siz bir şeyi seversiniz, oysa ki o sizin için bir kötülüktür. Allah bilir, siz bilmezsiniz." (Bakara, 216)

Allah bilir, biz bilmeyiz...

Tereddüt

"Hem gelmeni istedim hem bekletmeni
Sen mi daha güzelsin, beklemek mi seni?"
                                 Beşir Ayvazoğlu-Tereddüt

Kız Kulesi ile Galata Kulesi'nin sembolik aşkına yönelik şeyler söylenegelmiş eskiden beri. İnternete yazdığımızda görebiliyoruz. (bkz. http://blog.milliyet.com.tr/galata-kulesi-ve-kiz-kulesinin-askini-bilir-misiniz-/Blog/?BlogNo=174001 ) Uzaktan sevmenin ve kavuşamamanın sembolü olmuşlar. Galata Kulesi'nden bakıldığında hayli ulaşılamaz görünen Kız Kulesi manzarasını görünce hak veriyor insan. Yine aklıma Kız Kulesi'ne çıkıp kulenin görünmediği bir sahile baktığım andaki hayal kırıklığım geliyor. Buruk bir sevinç. Hatta hüzün...

Ama Galata Kulesi başka... Uzak da olsa görüş mesafesinde bir Kız Kulesi olduğunu bilmek bile yetiyor insana. Her zaman Salacak kadar yakın bir noktadan en ince ayrıntısına kadar seyredebildiğin eser bir başka güzel noktadan bu denli küçük görünüyor olmasına rağmen zihnine kazıdığın detaylarla sen şekil veriyorsun bazı şeylere. Manzara için bile emek vermenin nasıl bir şey olduğunu idrak ediyorsun belki. Orda olduğunu bilmek bile yetiyor, görmek pek şart değil diyorsun. Gözden ırak olan gönülden de ırak olmuyor çünkü. Ama kavuşursan meşk, kavuşamazsan aşk oluyor.

Deniz sonsuz, manzara enfes... Tadabilen kalpler gerek. Şarkılara, şiirlere ve rüyalara da ara vermek gerekiyordur belki.

Hoş mu geldin?

Hiçbir zaman insanların tek yüzlü olduğuna inanmamıştım. Çevremizdeki insan sayısı adedince yüzümüz var hepimizin. Herkese aynı şakayı yapamıyor, herkesle aynı ciddiyet ya da samimiyetle konuşamıyor oluşumuz en büyük göstergesi bu durumun. Öfkemizi, sevgimizi bile herkese gösteremiyorken hem de. Bunları düşününce keşke ikiyüzlü olsa insanlar diye geçiyor akıldan ister istemez. Keşke "sadece" ikiyüzlü olsalar... Mevzu sadece yüz de değil esasen. Peyami Safa'nın "Yalnızız" romanından hareketle herkesin "birinci" ve "ikinci"lerinin olması...

Şu sıralar gündemde olan "ikincilik" mevzusuna ithafen geliyor; birincilerimize ve ikincilerimize...

"...Kendi kendimizle mücadelelerimizde bile kendilerimiz -Çünkü bak, 'kendi' var içimizde- birbirine karşı yalnızdır." 

Hepimizin çoğu zaman kendimizden bile gizlediğimiz, uygun zamanda ortaya çıkmak için bekleyen ikincileri vardır buna göre. Biz başkalarının birincisiyle tanışırız, tanıştığımıza da memnun oluruz hatta. Ama hiç beklemediğimiz (belki de beklediğimiz) bir anda ikincisi giriverir devreye. Ne acı!.. Aynı durum başkaları açısından bakıldığında bizim ikincilerimiz için de geçerli tabi ki.

Ya da şöyle diyelim: Sevdiğimiz insanı öyle yüceltiyoruz ki aslında "o kişiye" değil, ona yüklediğimiz değerler ve o kişinin birleşimine aşık olduğumuzu fark ediyoruz. Gerçekler ve idealar dünyası çatıştığı anda da büyük bir hayal kırıklığı yaşanıyor haliyle. Bu durum kitapta aynen şu cümlelerle ifade ediliyor:

"Sevgilinin birinci realitesini hayal gibi, ideal gibi görüp onu -sevgiliyi- ikinci ve kaba realitesi içinde mahpus görüşümüz insan hakkındaki aldanışımızın bir galat-ı rüyetidir. Yani insanı hep yarım görüyoruz. Ya onu seviyoruz, birinci realitesi içinde; ya nefret ediyoruz ondan, ikinci realitesi içinde. Fakat nefretimiz esas. Çünkü onun birinci realitesini kendi hayalimiz sanıyoruz ve aşkta hayal kırıklığına uğrayınca, bunun, hakikatte, ikinci realiteye çarpan birincinin kırıklığı olduğunu anlamıyoruz." 

Ben mi? Ben sadece her şeyin bu kadar kolay olmaması gerektiğini düşünüyorum. Uç noktalar hiç bana göre değil. Ama yine de unutmak bu kadar kolay olmasa gerekti... Ateş denizini mumdan gemilerle geçmek de...

Challenge accepted! Vakit radikal kararlar alma vaktidir. Cap ou pas cap?

Attends/Bekle

Tu m'as dit "Je t'aime" (Bana "Seni seviyorum" dedin.)
Je t'ai dit "Attends" (Ben sana "Bekle" dedim)
J'allais dire: "Prends-moi" ("Al beni" diyecektim)
Tu m'as dit: "Va-t-en" (Sen bana "Git" dedin)

François Truffaut, 1962 (Jules et Jim)  

VS.   

Geleceğim, bekle dedi, gitti..
Ben beklemedim, o da gelmedi.
Ölüm gibi bir şey oldu...
Ama kimse ölmedi.

Özdemir Asaf (Çizik şiiri)

Beni bu "Kırık Hava"lar mahvetti

Hala bilgisayarlardan nefret ediyormuşum. Şarkılarla ve şiirlerle aram iyi. Zihnimde çokça blog yazısı yazdım geçen süre zarfında ama hepsi bir garip unutkanlığımın derinliklerinde boğulmakla meşguller an itibariyle. Bense bilmemkaçıncı defadır aynı şarkıyı dinliyorum amaçsızca. Bilgisayar başında oturmayı özleyecek kadar vakit geçmemiş olsa da henüz, yapacak bir şeyim olmamasını özlemişim.

Tek istediğim diye cümleye başlayacakken aslında tek bir isteğim olmadığını fark ettim. Bir dilek hakkım olsaydı ne dilerdim ben de gerçekten çok merak ediyorum. Biraz boşvermişlik, biraz "bana ne"cilik, biraz da "aman sen de"cilik olsaydı fena olmazdı mesela şu anda. E olmuşken biraz "millet ne derse desin"cilik ve meşhur kankası "ben yaptım oldu"culuk... Az biraz bencillik belki. Salak yerine konduğunu anlamayacak kadar salak olabilmek ya da. Hiçbiri olmuyorsa birçok şeye, birçok kişiye tepki niyetine sayıp sövme becerisi.

Sihirli değnek beklemekten ya da durup durup neden diye sormaktan fazlasını yapmak gerekiyor çoğu zaman. Olmayı istediğimiz yerde olmamak bizim de suçumuz neticede. Dünyayı değiştiremiyorsak, dünyamızı değiştirmemiz gerekiyor. 

Keşke her şey daha kolay olsaydı. Gerçi o zaman imtihan olmazdı.

Sanırım kırkıncı defa aynı şarkıyı dinliyorum. An itibariyle sonbaharı yaşıyorum.

İnziva vakti?

"Sessizlik?" vs. "Deja vu!"

P.S: Gönül güzel kelime. Tercümesi de zor hem. Tıpkı hisler gibi.

"...Olsun, hata yapabilir elbet insan..." (Kolera'nın "İnziva"sını anmadan olmazdı...)

Bu, Büşra'nın buddy'sine methiyesidir.

Gecikmiş bir doğum günü kutlamasının kendisi tarafından dünyaca "özel" addedilen bir güne denk getirilmesi bile yaklaşan güzelliklerin habercisiydi aslında.

Önce buddy olmuştuk. Sonra da Facebook bizi hayat arkadaşı ilan etmişti. Aslında ben onun ben olduğunu düşünüyorum, o da benim o olduğumu... (Kızdıracağım biliyorum ama ev arkadaşı da olabilseydik hiç fena olmazdı. :P)

Divan edebiyatını ve Fuzuli'yi sevdiğimi az çok tanıyanlar bilir zaten. Ama dün ben benim bile bilmediğim öyle bir şey öğrendim ki hayret ve şaşkınlığımı paylaştığım ilk kişi aslında hayret ve şaşkınlığımın tek sebebi olan buddy'm oldu yine. Kendimi rahatlıkla bir Fuzuli-sever olarak adlandırdığım halde, nedense Fuzuli'nin o ünlü "Leyla ile Mecnun" mesnevisini baştan sona okuma, kaynak olarak edinme ihtiyacı duymamışım hiç meğer. Orjinalini anlayamamaktan veya idrak edememekten mi korkmuşum bilemedim. İskender Pala'nın Leyla ile Mecnun'dan derlediği, mesneviden gazellerin-beyitlerin yer aldığı birçok kitabım varken mesnevinin tam metni yokmuş işte.

Meğer benim için gerçekten çok anlamlı ve özel olan bu eseri benim için gerçekten özel olan birinin bana hediye etmesini bekliyormuşum farkında bile olmadan! Hatta öyle ki o eser de üzerine eklenecek not için en güzel ve o andaki en anlamlı beyitlerinden birini buddy'min karşısına sayfalarını ilk açışında çıkarmayı bekliyormuş ki  buddy'min görüp okuduğu ilk beyit 175. sayfanın ilk beyiti olmuş. Mecnun'un derdini dağa açtığı bölümden geliyor:

"Yüz şükr ki yâr-ı gâr buldum Gezdim bu cihânı yâr buldum"

Meali: Allah'a şükürler olsun, arkadaş buldum. Bu cihânı dolaştım, dost buldum.

Hiç aklında yokken tek kalan kitabın rafta kendini göstermesi... Benim daha önce aynı kitabı hiç görmemiş olmam... Açtığında okuduğu ilk beyit... Tesadüf demek istemiyorum ben bunlara. Gerçekten hissedilenlerin, aradaki bağın yansıması olabilir anca. Ya da "Kitab-ı Leyla vü Mecnun" İskender Pala'nın o ünlü "Babil'de Ölüm İstanbul'da Aşk" kitabının esas kahramanı olarak benimle başından geçen maceralara bir yenisini  eklemek istemiştir belki. Kim bilir?...

Bizim açımızdan değişen tek şey ise "yarım" kelimesindeki "a" harfinin şapka ile inceltilmesinden başka bir şey olmayacak. Ayracın, kitapların, kartların, notların ve bugünkü "sus(ama)ma"larımız bende her daim baki kalacak. Sen de öyle... :)

Posted via Blogaway

Çeyrek mi asır?

Bir sayfa daha kopardım ömrün defterinden ellerimle...

Çeyrek asırdır yaşadığımı idrak ettiğim ilk gün bugün. Finansal raporlama dilindeki "first quarter" yani... Hoş, yolun yarısına on kala diyerek edebiyata yanaşmak benim gibi matematik özürlüsü olan biri açısından daha gerçekçi olacak şu durumda. Takvimlerden ziyade benim yılbaşım... Edebiyat-şiir seven kimliğimi bir kenara bıraka(maya)rak ilk çeyrek raporumun özetinin özetini arz etmeye geldim.

"Bu benim miladım." diyebildiğim bir anım olmadı sanırım koca çeyrek asırda! (İşin içine asır girince de olay pek sevimsiz oluyor ya, neyse...) Kısa mı uzun mu olduğunu kestiremediğim metrajlı filmimden küçücük bir kesit tam da buracıkta yer alıyor zaten. Kritik zamanlarımda beni bana benim gözümle anlatıyor. Kafka'nın "Yazmadığınıza bakılırsa iyi olmalısınız. Bizler çoğunlukla iyi olduğumuz zaman
susarız." sözünden hareketle insanların genellikle mutsuz oldukları zamanlarda yazdığı genellemesini düşünürsek burada çok yazımın olmamasına şükrediyorum. :) (Yazarımsı burada kafasından geçenleri yazıya dökemeyecek kadar yoğun olmasını güzel bir sebebe bağlayarak Hüsn-i Talil sanatına atıfta bulunmaya çalışıyor.)

Sonra duruyorum ve doğum günlerindeki eski heyecan ve mutlulukların artık yerini tam tersi duygulara bıraktığını fark ediyorum. Hatırlanmak olayın tek ve en güzel yanı aslında. Bana hayatımda oldukları için şükrettiğim az ve öz bir topluluğu yeniden hatırlatması da kar kalıyor yanıma. Artılar ve eksiler ilk defa birbirini götürmüyor. Gözde bir damla yaş olup akan bir "buddy" bana göz kırpıyor artıların arasından. Aktifler ve pasifler arasına hemen kocaman bir çizgi çekiliyor.

Ben garip duygularla, sonsuzluk kadar uzun gelen şeylerin de bir gün nihayetleneceğini idrak ederek başlıyorum yeni yaşıma. İlk çeyreğin bana verdiği tüm mesajları aldığıma inanarak yoluma güzelliklerle ve güzel insanlarla devam etmek istiyorum. Güzellikler ve güzel insanlar yollarına benimle devam etmek istediği müddetçe...

Posted via Blogaway

Kırdığın yerden kırılırsın

Dünyaya yeniden gelebilseydim her şeye verilecek bir cevabı olan insanlardan olmayı dilerdim. Karşıdakinin ne hissettiğine hiç aldırış etmeden içindeki pislikleri dökebilen, zerre pişmanlık duymayan, ağzına geleni direkt söyleyen ve buna sebep olarak da içinin ve dışının bir olduğunu gösteren insanlardan olmayı dilerdim.

Empati denen şeyin varlığını bile bilmek istemezdim. Onsuz da yaşanabildiğini görüyorum çünkü. Onsuz yaşayan ama dile pelesenk olmuş "Anlıyorum"larla bu -sözde- eksikliği gidermeye  çalışan insanlar görüyorum. Ve ne yazık ki ben o insanları da "anlıyorum". Anlamak istemediğim halde hem de... Hayatımda böylesine anlayışsız olmayı dilememiştim hiç. Birkaç gün öncesine kadar empatinin okullarda ders olarak okutulması gerektiğini savunuyordum oysa.

Kalp kırmaktan korkmayanlardan olmayı dilerdim ya da. Hazır cevap olamamanın tek sebebi budur belki? İki düşünüp bir konuşmaya çalışırken hazır cevap olabilir mi kişi? Söyleyemediklerini pişmanlıklarına ekleyerek keşkelerle yaşayan biri?..

Kırdığımız yerden kırılacağız elbet. En güçlü zırhlarımız ve kuşandığımız silahlarımızla hiç ummadıkları yerden açtığımız derin yaraları iyileşmeyecekse birilerinin ve seslerindeki titreme, gözlerinden aka(maya)n damlalar nedeniyle zafer kazanmış edasıyla hareket edeceksek yine varsın biz zaferin keyfini sürelim bir süre daha. Kırdığımız kadar kırılırız nasıl olsa...

Onlardan biri olmadan, onlara evrimleşmeden göçüp gitmek istiyorum bu diyarlardan ben. Mide bulantılarımı ve çelişkilerimi de yanıma alarak gitmeyi ve küçümsedikleri nokta(ları)mın en güçlü yan(lar)ım olmasını diliyorum.

Birileri hayalleri mi gerçekleştiriyordu?

Posted via Blogaway

Gerçekler Dünyası

"Beni öldürmeyen şey güçlendirir." mi sahi?

Uzun sayılmayacak bir süredir benimsetmeye çalışıyordum kendime tırnak içindeki cümleyi. Sonra fark ettim ki ben bu yarıştan güçlenerek çıkarken -aslına bakılırsa güçlenerek çıktığımı zannederken- bütün yükümü bilinçaltıma taşıtıyormuşum da haberim yokmuş.

"Gerçekte yaptığım" vs. "Aslında yapmak istediğim" tadında geçiyor yaşadıklarımın ve rüyamda gördüklerimin mücadelesi de. İstemediğim kişilerle türlü sorunlar yaşarken gerçekte münakaşa etmek istediklerimle rüyalarımda bile buluşamıyoruz maalesef(!). Köprüler yıkıyorum, gemiler yakıyorum, gelecekten geçmişe yolculuk yapıyorum. Oralarda bile "Sakin olun, kontrol bende. Her şey yolunda." triplerine giriyorum.

Kontrol ne zamandan beri bende acaba? Ya da doğru soru: Acaba kontrol gerçek anlamda bende oldu mu hiç? Kendi kendime "Olacak" dediğimi oldurabildim mi, başkalarının "olmayacak" dediğini oldurmadığım gibi?

Rüyalarımdan hareketle, geçmişteki sana anlatır gibi anlatıyorum. Seni öldürmeyen şey güçlendirmeyecek de. Sadece sen öyle zannedeceksin ki zayıflığın vurulmasın yüzüne. Birilerinin sen güçlendiğini zannet diye sana dayattığı anlamsızlıklara anlam yüklemeye çalışacaksın böylelikle. Ve ömrün bir anlamlandırma çabası ile nihayet bulacak.

Dilerim, yol yakındır...

Bilirim, varlık O'nundur.

Gerisi hep angarya...

Ama bir gün güçlü dur(a)mama ihtimali var ya, o koyuyor adama...

P.S: Neyse ki şiş örgüsünü öğrendim nihayet. Bu savaşların bir anlamı olmalı...

Posted via Blogaway

Beklentilerle hayal kırıklıkları doğru orantılıdır

"İstemek başarmanın yarısıdır" anlayışına tepki olarak dünyaya gelmişim adeta. Genel kanının aksine bir şeyi ne kadar çok istersem o kadar çok olumsuzluklarla karşılaştım hayatım boyunca. Beklediğim, istediğim şeyler artık ben onları istemekten ve beklemekten vazgeçmenin eşiğine geldiğimde gerçekleşti çoğu zaman. Kötü mü oldu? Hayır.

İnsan kendini en kötüsüne hazırladığında ve beklentilerini düşük tuttuğunda karşısına gelen vasat bir şeye bile sevinir hale geliyor malum. Hayal kırıklıklarını gittiği her yere taşıma eziyetinden de kurtulmuş oluyor böylelikle bir nevi.

Hani çok meşhur doğru zaman-doğru mekan-doğru insan üçlüsü vardır ya? İstediğim şeylerin doğru insanı olmadım, olamadım genellikle ben. Ben doğru insanmışım gibi göründüğümde de istediğim şeylerin gerçekleşmesi için ne doğru zaman vardı ortada ne de doğru mekan.

Güne müthiş başlamak istedim, olmadı. "Bari iyi bitsin," dedim, o hiç olmadı. "Bu sefer olacak yahu hissediyorum!" diye geçirdim içimden, beceremedim. Beceremedim diye kendime kızdım. Beni dışardan izleyen "ben" de benim kendimi suçlayıcı tavrıma kızdı. Benliklerim çatışmaya başladı.

Sonra "Bir daha asla!" dedim, dinlemedim, kendime hiç dinletemedim. "Artık istemiyorum galiba," diye düşündüm, kendime şaşırdım. Bir elin beş parmağını geçmez şaşırışım. Gerçekleşmesine yetecek ölçüde istemiyorsam canıma minnetti neticede.

Sonuç olarak ben artık neyi istemediğimi, neyi beklemediğimi çok iyi biliyorum. Günü geldiğinde şaşırmak için öyle güzel istemiyorum ve öyle güzel beklemiyorum ki kendim bile kendime hayret ediyorum.

Çünkü beklenmediğinde gelir bazı güzel şeyler. Çünkü beklentilerle hayal kırıklıkları doğru orantılıdır...

Posted via Blogaway

Düşünemiyorum, öyleyse yokum

Duygularımdan arınmış gibiyim. Sadece yorgunluğu hissediyorum. Bedenim alarm vermese onu da hissetmem, eminim. Düşünemiyorum, yazamıyorum, okuyamıyorum! Gittikçe robotlaşıyorum. Robotlaştığımı bile hissetmiyorum. Çok şey yapmak isteyip hiçbir şey yapamıyorum. Neler neler söylemek istiyorum, onları bile söyleyemeye takat bulamıyorum. Ez-kaza bir şeyler üzerine kafa yorarsam, hakkında yazı yazmaya üşeniyorum. Kendimi dinlerken uyuyakalıyorum. Kendime bile yabancılaşıyorum. Yakında hiçbir şeye anlam veremediğim gibi benliğime de anlam veremeyeceğim.

Neden diye soruyorum. Cevap veremiyorum. Cevap veremeyecek, cevap arayamayacak kadar yorgunum. Her şey yeni başlamışken neyin yorgunluğu bu, onu da çözemiyorum. Kendimi dinlediğim tek vaktin İstanbul trafiği olması beni deli ediyor! Bilgisayarlardan nefret etmeye başlıyorum. Telefonlardan uzunca bir süre önce nefret etmiştim zaten. Vedalardan da nefret ediyorum, yeni başlangıçlardan korkuyorum. Yine de yeni yeni başlangıçların özlemini duyuyor, bazı kritik dönemlerde yaşanması gerektiğine inanıyorum. Sonların yeni başlangıçlar olduğunun bilincindeyim. Şükür ki henüz bilincimi de bilinçaltımı da kaybetmemişim.

Bir gün 24 saatmiş diyorlar. Alakası bile yok! Hafta içi bir gün olsa olsa 3, bilemedin -o da küçük bir ihtimalle- 4 saat. Çoğu zaman hafta sonu da öyle.
Ben sadece özledim sanırım. Zihnimi, çalışan nöronlarımla ilgilenmeyi, yazmayı, okumayı, hatta sınav çalışıp proje yazmayı.... 

Hem bunları bile İstanbul trafiğinde düşünüyorum/yazıyorum. Trafikten nefret ediyorum. Pazartesilerden ve pazarlardan nefret ediyorum. Sanırım uzunca bir süredir sadece Cumaları seviyor, özlüyor ve bekliyorum. Cuma gibi beklediğim başka şeyler de olmasını istiyorum. Çok şey mi istiyorum?

Dünyanın en hızlı kabullenişi

Aslında başta kabullenemeyişi... "Lütfen şaka olsun"lar, "Hala inanamıyorum"lar, "Sanki bir yere gitmiş, birazdan gelecek gibi"ler, vs. vs. gibi cümlelerle dolu sonsuz bir kabullenemeyiş... Küçücük, kısacık bir anda oluverir her şey. Kısacık bir anda olup bittiği için zordur inanmak ve kabullenmek. Sonrasında birdenbire -nasıl olduğunu sizin de asla idrak edemeyeceğiniz bir şekilde- o "giden" oluverir, siz "kalan".

Daha az önce şimdiki zaman ya da en iyi ihtimalle geniş zaman kiplerini içeren cümleler kuruyorken bir anda cümlelerinizi geniş zamanın hikayesi ile sonlandırmaya başlarken bulursunuz kendinizi. "Sever"leriniz, "severdi" olur; "kızar"larınız, kızardı... Kendi ağzınızdan dökülen ve kabullenemediğinizi belirten cümleler yine kendi ağzınızdan dökülen cümlelerle aslında durumu nasıl da çabucak kabullendiğinizi ele verir gayriihtiyari. Cümleleriniz acıya, acınız gözyaşına dönüşür. Ama acı ve gözyaşları dahi nihai sonu ve son görevi değiştiremez. Yazılmıştır bir kere...

Gideni kendi elleriyle götürüp bırakır ebediyetin kucağına geride kalanlar. Ardında bıraktığı boşluğu da geçmişte yapamadıkları, söyleyemedikleri yığınla pişmanlıkları ve anılarıyla birlikte saklamak üzere "yürek"lerinin en ücra köşelerine yerleştirerek dönerler geriye. O boşluğa gizlenmiş pişmanlıklar açığa çıkma fırsatını buldukları anda boğazda düğüm, gözde yaş; anılar ise dudakta tebessüm olarak gideni aramızda yaşatmaya devam eder. Hem belki "giden" o değildir. Aslında o ebediyete kadar baki kalandır da "dünyada kaldığını zannedenler" olarak biz bilmiyoruzdur, kim bilir?

Ne mutlu baki kalanların boşluklarını vakti zamanında yerini tebessüme bırakacak anılarıyla dolduranlara! Dünyanın yalan, kefenin cepsiz olduğunu bilerek yaşayan ve öyle ölenlere... Ne mutlu yaşama amacı kedileri-köpekleri ekmeksiz, köyünü ağaçsız-meyvesiz, köy çocuklarını okulsuz, misafirlerini çaysız-ikramsız, insanları kalbi kırık bırakmamak olan baki kalanlara! 

Yalnızız

*Sevgilinin hayaline, onun realitesinden daha büyük düşman olmadığını bilirsin, değil mi? Çünkü en büyük rakip odur. Bu hakikati kendine mesele yap, deş. Göreceksin ki, sevgilinin hayali sandığımız şey, onun bütününden tecrit edilmiş bir realite parçasıdır.

*Sevgilinin birinci realitesini hayal gibi, ideal gibi görüp onu -sevgiliyi- ikinci ve kaba realitesi içinde mahpus görüşümüz insan hakkındaki aldanışımızın bir galat-ı rüyetidir. Yani insanı hep yarım görüyoruz. Ya onu seviyoruz, birinci realitesi içinde; ya nefret ediyoruz ondan, ikinci realitesi içinde. Fakat nefretimiz esas. Çünkü onun birinci realitesini kendi hayalimiz sanıyoruz ve aşkta hayal kırıklığına uğrayınca, bunun, hakikatte, ikinci realiteye çarpan birincinin kırıklığı olduğunu anlamıyoruz.

*İkincilerimize hâkim olduğumuz nispette insanız.

*...Kendi kendimizle mücadelelerimizde bile kendilerimiz -Çünkü bak, "kendi" var içimizde- birbirine karşı yalnızdır.

                                                                     (Peyami Safa-Yalnızız)

Krikonun da canı cehenneme dostum!*

BİR ADAM çok sinirli bir şekilde, avukat arkadaşının bürosundan içeriye girdi.

"Başım dertte," dedi. "Karşı komşular bir aylığına tatile gidiyorlar ve iki azman köpeği evde kilitleyecekler. Güya bir kadın her gün gelip onlara yiyecek verecek. Eğer unutmazsa tabii. Bu arada köpekler yalnız kalacak, gündüz havlayacak, gece de uluyacaklar. Ben uyuyamayacağım, sinirlerim bozulacak. Ve bir gece artık dayanamayıp ikisini de vuracağım. Komşularım geri döndüklerinde ise, bu sefer kızıp beni vuracaklar..."

Avukat, sinirli dostunun omzunu okşayarak:
"Sana bir hikaye anlatayım" dedi. "Eğer daha önce duymuşsan sözümü kesme çünkü tekrar dinlemen senin için faydalı olacak."

Avukatın anlattığı öykü şöyleydi:

"Bir adam gece yarısı şehrin dışında arabasıyla gidiyordu. Birden lastiği patladı. Lastiği değiştirmek için bir kriko gerekiyordu ama krikosu yoktu. Kendi kendine:
'Bir kriko lazım,' dedi.
Uzakta bir ışık gördü ve şöyle düşündü:
Talihim varmış. Çiftçi uyumamış. Kapıyı çalar, başıma geleni anlatır, 'Bana ödünç bir kriko vermek lütfunda bulunur musunuz?' derim. O da 'Hay hay arkadaş! Al, işini gör, fakat işin bitince geri getir,' der.

Adam eve doğru yürümeye başladı. Fakat biraz ilerlemişti ki ışık söndü. Bu işe canı sıkılan adam kendi kendine şöyle düşündü:
Şimdi adam yattı. Rahatsız ettiğim için kızacak ve belki alet için bir miktar para isteyecek. Ben de, 'Pekala, bu insanlığa yakışmaz; ama size çeyrek dolar veririm' diyeceğim. O da 'Hem gece yarısı beni yataktan kaldıracak hem de çeyrek dolar vereceksin ha? Ya bir dolar verirsin veyahut gider, başka yerde ararsın krikoyu!' diyecek.

Bu sırada adam kendi kendine iyice öfkelenmişti. Bahçe kapısına geldi ve mırıldandı:
'Bir dolar ha! Pekala, sana bir dolar vereceğim; ama bir tek kuruş daha vermem. Ah, şu kaza olmasaydı, kriko da lazım olmayacaktı. Zararı yok, şimdi istediğin parayı vereceğim. Yalnız bunun düpedüz bir dolandırıcılık olduğunu unutma!'

Bu düşüncelerle evin kapısına varmıştı. Kapıyı hızlı hızlı ve şiddetle vurdu. Çiftçi kapının üzerindeki pencereden başını uzatarak aşağı seslendi.
'Kim o? Ne istiyorsun?'
Adam durdu ve kapıya bir yumruk daha indirdikten sonra bağırdı.
'Senin de, krikonun da canı cehenneme! Malın sende kalsın!'"

Biraz önce sinirden ne yapacağını bilemeyen adam, avukatın anlattığı hikaye karşısında katıla katıla gülmekteydi.

Gülmesi geçince:

"Anladım dostum," dedi. "Benim yaptığımın da bundan hiç bir farkı yok!"
"Kesinlikle!" diye cevap verdi avukat. "Meseleleri sakin bir şekilde halletmek varken kendi kendilerine olmadık şeyler düşünüp belki de hiç olmayacak türlü türlü olumsuzlukları birbiri ardına takarak bana akıl danışmaya gelenlerin sayısını bilsen, hayret edersin."

Ve ekledi:

"Çoğu insan, kör bir hiddet yüzünden, yanından kolayca engellere çarpıp kalıyor."

                                                                                             (J. P. McEvory)

*Hikayeyi yıllar yıllar önce adını bile hatırlamadığım bir kitapta okumuştum. Muhtemelen Tavuk Suyuna Çorba ya da Hayatın İçinden benzeri bir kitaptı. Çeviri kimin hiç bilmiyorum. Ancak orijinal hikayeye buradan ulaştığımda gördüm ki avukata giden ve "bir adam" olarak bahsedilen kişi aslında yazarın kendisi. Kendi anısı dilimize uyarlama bir hikaye olarak geçmiş ve çokça kişinin aklında yer etmiş ki kişisel gelişim ve eğitim sitelerinde, bloglarda hikayeye "Ödünç Kriko" başlığıyla bolca rastlanmakta. Uyarlama da orijinal hikaye kadar güzel olduğu için her ikisini de paylaşmak istedim. Bir gün herkes ödünç krikoya ihtiyaç duyacak ve kendisiyle baş başa kalacak nasıl olsa.

Sevgilerde - Behçet Necatigil

Sevgileri yarınlara bıraktınız
Çekingen, tutuk, saygılı.
Bütün yakınlarınız
Sizi yanlış tanıdı.

Bitmeyen işler yüzünden
(Siz böyle olsun istemezdiniz)
Bir bakış bile yeterken anlatmaya her şeyi
Kalbinizi dolduran duygular
Kalbinizde kaldı.

Siz geniş zamanlar umuyordunuz
Çirkindi dar vakitlerde bir sevgiyi söylemek.
Yılların telâşlarda bu kadar çabuk
Geçeceği aklınıza gelmezdi.

Gizli bahçenizde
Açan çiçekler vardı,
Gecelerde ve yalnız.
Vermeye az buldunuz
Yahut vakit olmadı.

P.S: Bugünden bir iz daha kalsın istedim.

EYLÜL

Hazan ile hüzün

"Eylül, malum a, hüzün ve matem ayıdır" Mehmet Rauf, edebiyatımızın ilk psikolojik romanı olmak dolayısıyla büyük ün kazanan ve adını edebiyat tarihine yazdırmayı hak eden Eylül adlı romanına bundan yüz yıl evvel bu cümle ile başlamıştı.

Bu cümleye bakarak kitabın sonunu kestirebilir, konusunu kavrayabilir, özetini alabilirsiniz. Önemli iki kelime var çünki elimizde: Eylül ve hüzün... Telaffuzu bile insanı, bir lirik roman okumuş gibi etkileyecek iki kelime...

Eylül... Fersude sonbaharların giriş kapısı... İlk yaz rüzgârından alınmış bir hızla savrulan düşüncelerin, hoyrat hayallerin ve avare zamanların yorgunluğu, kırgınlığı, pejmürdeliği içinde yeniden derlenip toparlanması gereken hayatın rengi... Ve yeniden başlamanın yorgun ritmini hatırlatan yağmurlar... Bölük pörçük hatıralar, kırık dökük sevinçler... Şiir kılığında gelen acı... Eylül işte; nâm–ı diğer, hüzün...

Eylül... Her şair için ayrı bir Leyla; kurşunî gelinlikler giyinip de gelen... Dilemmaların çıldırtıcı sükunu bir yanda; ve bir yanda sislerin ve buğuların ardından sökün edip yürümüş sancıların ilhamı... Katar katar uzaklaşan kuşların kanatlarına yüklenen son arzular kadar umutsuz ve beklenesi... Eylül işte; nâm–ı diğer, pişmanlık...

Bilmiyorum, siz bu yazıyı okurken yağmur yağıyor olacak mı?.. Belki yapraklar savruluyordur şimdi bulunduğunuz şehirde; belki sular kararıyordur yavaş yavaş... Altın kızılı bir gurubun soyunmuş dalında çifte kumruları seyrediyorsunuz belki de... Bir sanatoryum bahçesinde gezinen uzun saçlı, zayıf ve genç iki kaderdaştır belki ikindiler ve yağmurlar... Belki sizin kentin huzurludur akşamları, belki de alaca düşmüş gecenin bir yüzünde siyah tırnaklarını ruhunuza geçirmeye çalışan ifritler dolaşır... Eylül işte; nâm–ı diğer melal...

Tenha yollar, aşınmış günler, hayata dar gelen arzular ve kanadı kırık kuşlar... Tabiatın birden uyanıp gerçeği gören yüzü... Kıymeti bilinmeyen lezzetin çamurlara bulaşmış sarı bir acılık tarafından istilasına karşı şaşkınlık... Acıların beyhude, sevinçlerin zavallı, mutlulukların fanî olduğunu anlamanın dehşeti... Eylül işte; nâm–ı diğer, ölümün rengi... 

Eylül... Yaşanmamış mevsimlerin en gerçeği... Uçuk benizli koşuşturmacalar, yeniden kurulan defter–kitap pazarı... Eski okul çantasına kalem yerine ancak gözyaşını koyarak okula giden minik adımlar... Yoksul mahallelerde gitgide çamurlanacak karanlık sokaklar... Camlara mıhlanıp 70 yıllık muhteşem bir sükût ile yolları seyreden kırçıl hatıralar... Ciğer paresini okula eksik kitapla gönderen annenin yüreğindeki çizik... Para etse canını da verir ama... Eylül işte; nâm–ı diğer, acının mührü...

                                                                                                           İskender Pala